Astma

Aan de slag met astma patiënten

Deze informatie is bedoeld voor huisartsenpraktijken die deelnemen of willen gaan deelnemen aan de ketenzorg voor patiënten met astma.

Wat is astma? 

Bij astma is er sprake van een chronische ontstekingsreactie van de luchtwegen die samengaat met een heftige reactie op het luchtwegsysteem door prikkels. Er is sprake van toegenomen luchtweggevoeligheid (bronchiale hyperreactiviteit). Dit resulteert bij patiënten in klachten, zoals kortademigheid, benauwdheid, piepende ademhaling en (nachtelijk) hoesten. De luchtwegvernauwing is variabel en veelal reversibel, hetzij spontaan, hetzij onder invloed van medicatie.

Het doel van dit zorgprogramma is het bevorderen van optimale ketenzorg en behandeling van patiënten met astma die baat hebben bij inclusie in het ketenzorgprogramma. Meer dan de helft van de astmapatiënten (in Nederland ongeveer 500.000) hebben hun ziekte niet goed onder controle; zij bezoeken vaker de huisarts(post) en worden vaker opgenomen in het ziekenhuis. Door het gestructureerd aanbieden van een zorgprogramma astma is het streven dat er bij patiënten een goede astmacontrole is, zodat deze extra consulten en opnames kunnen worden voorkomen.

Prevalentie 

Astma ontstaat vooral op jonge leeftijd maar kan ook na het 50e levensjaar voor het eerst optreden. De incidentie in de huisartsenpraktijk is bij volwassenen ongeveer 6 per 1.000 patiënten per jaar en daalt licht met de leeftijd. De prevalentie is ongeveer 35 per 1.000 patiënten en neemt af van 35-40 per 1000 jongvolwassenen tot 26 per 1000 patiënten bij 75-plussers. Astma wordt in de huisartsenpraktijk bij volwassenen gemiddeld anderhalf maal vaker vastgesteld bij vrouwen dan bij mannen.1

Ervaring van zorggroepen die enkele jaren astma-ketenzorg gecontracteerd hebben leert dat uiteindelijk 1,5 -2,5 % van de populatie in dit zorgprogramma geïncludeerd is. De inschatting van de doelpopulatie voor een normpraktijk (2187 patiënten) ligt hiermee tussen 33 en 55 geïncludeerde patiënten.

Longzorg

Huisartsenpraktijken die het zorgprogramma Astma aan willen bieden zullen tegelijk ook het zorgprogramma COPD moeten implementeren om zo longzorg aan te kunnen bieden.  

Welke patiënt kan deelnemen? 

Patiënt voldoet aan de onderstaande criteria:

  • ICPC astma: R96 (diagnose vastgesteld).
  • Hoofdbehandelaar huisarts (ASHBRZ).
  • Leeftijd 16 jaar en ouder.
  • Patiënt stemt in met deelname ketenzorg.

En er is sprake van minimaal één van onderstaande items:

  • Patiënt gebruikt inhalatiesteroïden (minimaal 3 maanden afgelopen 2 jaar) of heeft hiervoor een indicatie volgens de NHG-standaard. Inhalatiecorticosteroiden met ATC-codes ICS mono (R03BA) of ATC met combinatie (R03AK).
  • Patiënt rookt (actueel).

Welke patiënt kan niet deelnemen?

  • Patiënt is opgenomen in zorgprogramma COPD.
  • Astma patiënt, die zo nodig luchtwegverwijders gebruikt (minder dan 2 keer per week).
  • Patiënt wil/ kan niet.
  • Patiënt is onder behandeling van de longarts. 
  • Andere reden, bijvoorbeeld naar oordeel van behandelend arts.

Voorwaarde voor deelname praktijk

  • Praktijk neemt deel aan ketenprogramma COPD.
  • Praktijk heeft de streefwaarden behaald van de Ineen procesindicatoren van alle deelnemende zorgprogramma’s.
  • Voor start DBC Astma heeft praktijk middels dossieronderzoek vastgesteld wie in aanmerking komt voor inclusie in de keten.
  • U heeft voldoende POH uren ter beschikking
  • POH/huisarts heeft voldoende kennis van astma (aandoening, medicatie, spreekuur).
  • Uitvoering spirometrie op basis van kennis en kunde of ingekocht via Hadoks/SHL.
  • Streefwaarden procesindicatoren Ineen Astma zijn uiterlijk een half jaar na aanvang DBC behaald.
  • De basisscholing georganiseerd door Hadoks wordt binnen het jaar gevolgd door huisarts en POH.
  • Na aanmelding volgt er een afspraak met de stafverpleegkundige. Hierna volgt advies over definitieve deelname.

Wat doet Hadoks?

  • Ondersteuning in uw praktijk bij opstarten en uitvoeren van longzorg spreekuur door de stafverpleegkundige van Hadoks.
  • Ondersteuning bij wijkgericht werken en samenwerking.
  • Scholing gericht op longzorg zoals longlunches.

Onderdelen van het ketenzorg programma: 

  • Zorg in de huisartsenpraktijk 
  • Stoppen met Roken 
  • Spirometrie 
  • Dieetadvisering

Meer informatie of deelnemen?

Heeft u vragen over het ketenzorgprogramma of wilt u deelnemen? Met de stafverpleegkundige kunt u uw deelname bespreken. Neem hiervoor contact op met Hadoks Chronische Zorg via chronischezorg@hadoks.nl of bel (070) 820 08 30.

Factsheet Astma